Biên bản hòa giải ở cơ sở: Mẫu tham khảo, cách lập và lưu ý

Biên bản hòa giải ở cơ sở được sử dụng để ghi nhận quá trình hòa giải, ý kiến của các bên và kết quả giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp tại cộng đồng dân cư. Trong bài viết dưới đây, Team biên soạn Mẫu Biên Bản cung cấp mẫu biên bản hòa giải ở cơ sở tham khảo đã điền nội dung minh họa, gồm thông tin các bên, nội dung vụ việc, ý kiến trình bày, kết quả hòa giải và cam kết thực hiện. Bạn có thể tham khảo thêm Mẫu Biên Bản để chỉnh sửa theo vụ việc thực tế.

Biên bản hòa giải ở cơ sở là gì?

Biên bản hòa giải ở cơ sở là văn bản ghi nhận kết quả của hoạt động hòa giải được thực hiện tại cộng đồng dân cư thông qua hòa giải viên hoặc tổ hòa giải ở cơ sở.

Theo Luật Hòa giải ở cơ sở, hòa giải ở cơ sở là việc hòa giải viên hướng dẫn, giúp đỡ, thuyết phục các bên đạt được thỏa thuận và tự nguyện giải quyết với nhau các mâu thuẫn, tranh chấp hoặc vi phạm pháp luật thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở. Luật số 35/2013/QH13 hiện là căn cứ pháp lý chính về hoạt động này.

Biên bản giúp ghi nhận tương đối đầy đủ diễn biến buổi hòa giải và kết quả mà các bên đã thống nhất, đặc biệt trong trường hợp hòa giải thành và các bên có những cam kết cụ thể cần thực hiện.

Khi nào lập biên bản hòa giải ở cơ sở?

Biên bản hòa giải có thể được lập khi hòa giải viên hoặc tổ hòa giải tiến hành hòa giải một vụ việc thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở và cần ghi nhận kết quả của buổi hòa giải.

Một số trường hợp thường gặp gồm:

• Mâu thuẫn giữa các hộ gia đình hoặc cá nhân trong khu dân cư.
• Tranh chấp nhỏ về quyền, lợi ích phát sinh trong quan hệ dân sự.
• Mâu thuẫn về ranh giới, lối đi, sử dụng tài sản.
• Mâu thuẫn giữa các thành viên trong gia đình thuộc phạm vi hòa giải.
• Bất đồng phát sinh trong sinh hoạt cộng đồng.
• Những vụ việc khác thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở theo quy định pháp luật.

Không phải mọi tranh chấp đều thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở. Hòa giải viên phải từ chối hoặc thông báo cho các bên về việc không tiến hành hòa giải đối với những vụ việc không thuộc phạm vi được pháp luật cho phép.

Căn cứ pháp lý về hòa giải ở cơ sở

Căn cứ pháp lý quan trọng nhất là Luật Hòa giải ở cơ sở số 35/2013/QH13, được Quốc hội ban hành ngày 20/06/2013 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2014.

Bên cạnh đó, Nghị định 15/2014/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở. Nghị định được ban hành ngày 27/02/2014 và có hiệu lực từ ngày 25/04/2014.

Nghị quyết liên tịch số 01/2014/NQLT/CP-UBTƯMTTQVN hướng dẫn phối hợp thực hiện một số quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở cũng là văn bản có liên quan đến hoạt động của tổ hòa giải và công tác phối hợp tại địa phương.

Lưu ý, hiện có dự thảo sửa đổi Luật Hòa giải ở cơ sở đang được Chính phủ tiếp thu, giải trình. Nghị quyết 196/NQ-CP được ban hành ngày 23/07/2026 liên quan đến dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở sửa đổi; đây chưa phải là căn cứ để thay thế Luật số 35/2013/QH13 đang có hiệu lực.

Mẫu biên bản hòa giải ở cơ sở có thông tin tham khảo

Dưới đây là mẫu biên bản hòa giải ở cơ sở đã điền nội dung demo để người dùng có thể tham khảo và chỉnh sửa:

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

BIÊN BẢN HÒA GIẢI Ở CƠ SỞ

Hôm nay, vào lúc 14 giờ 00 phút, ngày ... tháng ... năm ..., tại Nhà văn hóa tổ dân phố Hồng Hà, phường Phúc Xá, thành phố Hà Nội, Tổ hòa giải tổ dân phố Hồng Hà tiến hành hòa giải vụ việc giữa các bên:

1. HÒA GIẢI VIÊN

Họ và tên: Ông Phạm Văn Khải

Chức vụ: Hòa giải viên Tổ hòa giải tổ dân phố Hồng Hà

2. CÁC BÊN THAM GIA HÒA GIẢI

Bên thứ nhất:

Họ và tên: Bà Nguyễn Thị Mai Anh

Địa chỉ: Số 16 ngách 28 phố Hồng Hà, phường Phúc Xá, thành phố Hà Nội.

Bên thứ hai:

Họ và tên: Ông Trần Quốc Vinh

Địa chỉ: Số 18 ngách 28 phố Hồng Hà, phường Phúc Xá, thành phố Hà Nội.

3. NỘI DUNG VỤ VIỆC

Theo trình bày của các bên, giữa gia đình bà Nguyễn Thị Mai Anh và gia đình ông Trần Quốc Vinh phát sinh mâu thuẫn liên quan đến việc sử dụng phần lối đi chung phía trước hai nhà.

Bà Nguyễn Thị Mai Anh cho rằng gia đình ông Trần Quốc Vinh thường xuyên đặt chậu cây và một số vật dụng tại khu vực lối đi chung, gây khó khăn cho việc đi lại của gia đình bà.

Ông Trần Quốc Vinh trình bày rằng các vật dụng được đặt sát phần tường nhà mình, không nhằm mục đích cản trở việc đi lại và ông chưa nhận thức đầy đủ rằng việc đặt vật dụng tại vị trí này có thể gây ảnh hưởng đến các hộ gia đình khác.

Sau khi nghe ý kiến của các bên, hòa giải viên đã trao đổi về việc giữ gìn quan hệ đoàn kết trong cộng đồng dân cư, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của các hộ gia đình và cùng tìm phương án giải quyết phù hợp.

4. Ý KIẾN CỦA BÊN THỨ NHẤT

Bà Nguyễn Thị Mai Anh đề nghị ông Trần Quốc Vinh di chuyển toàn bộ chậu cây và vật dụng ra khỏi phần lối đi chung để bảo đảm việc đi lại thuận tiện.

Bà Mai Anh xác nhận không yêu cầu bồi thường đối với những bất tiện phát sinh trước thời điểm hòa giải nếu ông Vinh thực hiện việc di chuyển vật dụng và hai bên thống nhất cách sử dụng lối đi chung.

5. Ý KIẾN CỦA BÊN THỨ HAI

Ông Trần Quốc Vinh xác nhận việc đặt một số vật dụng tại lối đi có thể gây ảnh hưởng đến việc đi lại của gia đình bà Mai Anh.

Ông Vinh đồng ý di chuyển các vật dụng nói trên và cam kết không tiếp tục đặt đồ dùng gây cản trở tại phần lối đi chung.

6. KẾT QUẢ HÒA GIẢI

Sau khi trao đổi, các bên thống nhất:

1. Ông Trần Quốc Vinh di chuyển toàn bộ chậu cây và vật dụng đang đặt tại lối đi chung trước ngày ... tháng ... năm ...
2. Hai gia đình cùng giữ gìn phần lối đi chung sạch sẽ, thông thoáng và không tự ý đặt vật dụng gây cản trở việc đi lại.
3. Trường hợp phát sinh vấn đề liên quan đến việc sử dụng lối đi, các bên ưu tiên trao đổi trực tiếp và phối hợp giải quyết trên tinh thần tôn trọng, giữ gìn quan hệ láng giềng.
4. Các bên thống nhất thực hiện đúng nội dung đã thỏa thuận trong buổi hòa giải.

Kết quả: Hòa giải thành.

7. CAM KẾT CỦA CÁC BÊN

Các bên xác nhận đã tự nguyện trình bày ý kiến, tự nguyện thống nhất nội dung giải quyết nêu trên và cam kết thực hiện thỏa thuận.

Các bên hiểu rằng việc hòa giải ở cơ sở nhằm hỗ trợ các bên tự nguyện giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp trên cơ sở phù hợp với pháp luật, đạo đức xã hội và giữ gìn đoàn kết trong cộng đồng dân cư.

Biên bản được đọc lại cho những người tham gia cùng nghe và xác nhận nội dung ghi trong biên bản là đúng với diễn biến và kết quả hòa giải.

Biên bản được lập thành 03 bản, các bên tham gia giữ 01 bản, Tổ hòa giải lưu 01 bản.

ĐẠI DIỆN BÊN THỨ NHẤT
(Ký, ghi rõ họ tên)

Nguyễn Thị Mai Anh

ĐẠI DIỆN BÊN THỨ HAI
(Ký, ghi rõ họ tên)

Trần Quốc Vinh

HÒA GIẢI VIÊN
(Ký, ghi rõ họ tên)

Phạm Văn Khải

Tải ngay mẫu biên bản hòa giải ở cơ sở chuẩn (file Word)

Để tiết kiệm thời gian và bảo đảm đúng quy chuẩn, bạn có thể sử dụng mẫu biên bản hòa giải ở cơ sở được soạn sẵn theo tệp Word. Mẫu văn bản này đã được các chuyên gia pháp lý biên soạn, bao gồm đầy đủ các mục cần thiết từ thông tin các bên, diễn biến sự việc đến kết quả và chữ ký. Hãy tải về để sử dụng ngay khi gặp tình huống cần hòa giải tại địa phương.

Hướng dẫn chi tiết cách ghi biên bản hòa giải ở cơ sở

Việc ghi chép biên bản phải trung thực, khách quan, đầy đủ và rõ ràng. Dưới đây là từng phần cụ thể.

Phần thông tin chung: thời gian, địa điểm, thành phần tham dự

Phần này cần nêu rõ thời gian (giờ, ngày, tháng, năm) và địa điểm tiến hành hòa giải, thường là tại nhà văn hóa hoặc trụ sở tổ dân phố. Danh sách thành phần tham dự bao gồm hòa giải viên (hoặc tổ hòa giải), các bên tranh chấp (hoặc người đại diện), người làm chứng (nếu có) và đại diện chính quyền hoặc các tổ chức đoàn thể nếu được mời. Phần này cũng cần ghi rõ tên tuổi, địa chỉ từng người.

Phần nội dung sự việc và kết quả hòa giải

Đây là phần trọng tâm nhất. Cần phản ánh trung thực nội dung tranh chấp, nguyên nhân và diễn biến. Ghi rõ ý kiến trình bày của từng bên, những tình tiết liên quan. Sau đó, nêu phần phân tích, thuyết phục của hòa giải viên. Cuối cùng là phương án hòa giải mà các bên đã đồng thuận hoặc không đồng thuận. Nếu hòa giải thành, thỏa thuận cụ thể phải được ghi rõ; nếu không thành, nêu lý do và quyền khởi kiện của các bên.

Phần xác nhận, ký tên và đóng dấu của UBND xã/phường

Sau khi nội dung nêu trên được đọc lại cho các bên nghe và xác nhận chính xác, biên bản được yêu cầu ký tên, điểm chỉ của các bên. Hòa giải viên và người ghi biên bản cũng ký xác nhận. Nếu hòa giải viên là cán bộ địa phương, thường được UBND xã/phường đóng dấu xác nhận để tăng giá trị pháp lý. Một số địa phương còn có tổ trưởng tổ dân phố ký xác nhận.

Những lưu ý quan trọng khi lập biên bản hòa giải ở cơ sở

Để biên bản có hiệu lực và tránh tranh chấp, cần đặc biệt chú ý các điểm sau.

Trường hợp hòa giải thành

Khi hòa giải thành, biên bản phải ghi thật rõ nội dung thỏa thuận của các bên. Thông thường, biên bản này được xem là căn cứ để các bên thực hiện đúng cam kết. Nếu một bên không thực hiện, bên kia có thể nhờ cơ quan có thẩm quyền can thiệp hoặc làm đơn yêu cầu giải quyết. Cần lưu ý rằng biên bản hòa giải ở cơ sở không phải là bản án hay quyết định của tòa án, nên giá trị cưỡng chế thi hành có giới hạn. Vì vậy, các bên nên cân nhắc lập biên bản hòa giải dân sự nếu có cơ sở pháp lý, để tăng tính ràng buộc.

Trường hợp hòa giải không thành

Nếu hòa giải không thành, biên bản vẫn phải được lập đầy đủ để lưu hồ sơ. Cần ghi rõ lý do và ý kiến của các bên. Biên bản này sẽ là tài liệu quan trọng nếu một trong các bên khởi kiện ra tòa án. Lúc đó, cơ quan tố tụng sẽ xem xét quá trình đã hòa giải và đưa ra phán quyết. Mẫu biên bản hòa giải không thành ở cơ sở sẽ hỗ trợ bạn ghi đúng thủ tục. Trong trường hợp tranh chấp liên quan đến hôn nhân gia đình, bạn có thể tham khảo thêm biên bản hòa giải ly hôn để phù hợp với từng tình huống.

Câu hỏi thường gặp về biên bản hòa giải ở cơ sở

Biên bản hòa giải ở cơ sở dùng để làm gì?

Biên bản dùng để ghi nhận nội dung vụ việc, ý kiến của các bên, quá trình trao đổi và kết quả hòa giải tại cơ sở.

Ai lập biên bản hòa giải ở cơ sở?

Biên bản thường do hòa giải viên hoặc người được phân công thực hiện việc ghi nhận nội dung buổi hòa giải lập theo quy định và tình hình thực tế.

Biên bản hòa giải ở cơ sở có cần chữ ký của các bên không?

Việc ký xác nhận giúp thể hiện sự thống nhất của các bên đối với nội dung được ghi nhận. Khi lập biên bản, cần thực hiện đúng yêu cầu về thành phần và xác nhận theo quy định áp dụng.

Hòa giải thành có cần ghi thời hạn thực hiện không?

Nên ghi rõ thời hạn nếu thỏa thuận đặt ra nghĩa vụ phải thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định. Cách ghi này giúp các bên dễ xác định trách nhiệm và thời điểm hoàn thành.

Nếu một bên không thực hiện thỏa thuận hòa giải thì sao?

Cần xem xét nội dung thỏa thuận và bản chất vụ việc để xác định phương án tiếp theo. Nếu cần yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết, bên liên quan phải thực hiện theo thủ tục pháp luật tương ứng.

Có thể dùng mẫu biên bản này để hòa giải tranh chấp đất đai không?

Có thể dùng để tham khảo trong trường hợp hòa giải ở cơ sở phù hợp, nhưng không mặc nhiên thay thế thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai tại cơ quan có thẩm quyền nếu pháp luật yêu cầu thủ tục đó.

Mẫu biên bản hòa giải ở cơ sở có thể dùng cho tranh chấp gia đình không?

Có thể tham khảo nếu mâu thuẫn thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở. Tuy nhiên, những vấn đề liên quan đến quyền nhân thân, tài sản hoặc quan hệ hôn nhân và gia đình cần được xem xét theo quy định pháp luật tương ứng.

Kết luận

Biên bản hòa giải ở cơ sở là văn bản cần thiết và bắt buộc trong quy trình hòa giải. Việc nắm vững cách lập, ghi chép đúng quy định không chỉ giúp giải quyết tranh chấp hiệu quả mà còn bảo vệ quyền lợi của các bên. Hãy tải ngay mẫu biên bản hòa giải ở cơ sở chuẩn và sử dụng khi cần thiết. Nếu bạn cần thêm các loại văn bản hành chính khác, hãy truy cập website của chúng tôi để có nguồn tài liệu hữu ích và đáng tin cậy.