Biên bản hòa giải dân sự: Mẫu tham khảo, căn cứ pháp lý và lưu ý khi lập

Biên bản hòa giải dân sự thường được sử dụng khi các bên có tranh chấp hoặc bất đồng về quyền, lợi ích và cùng tiến hành trao đổi để tìm hướng giải quyết trên cơ sở tự nguyện. Biên bản giúp ghi nhận kết quả làm việc, nội dung các bên đã thống nhất và những vấn đề còn lại sau quá trình hòa giải. Trong bài viết dưới đây, Team biên soạn Mẫu Biên Bản cung cấp mẫu tham khảo để bạn dễ dàng điều chỉnh theo trường hợp thực tế.

Tổng quan về biên bản hòa giải dân sự — Khái niệm, đặc điểm và giá trị pháp lý

Biên bản hòa giải dân sự là văn bản pháp lý ghi nhận toàn bộ quá trình hòa giải một tranh chấp dân sự, do hòa giải viên lập tại cơ sở hoặc tại Tòa án. Đây là công cụ quan trọng giúp các bên đạt được thỏa thuận tự nguyện, tránh kéo dài kiện tụng. Biên bản cần thể hiện rõ ý chí của các bên, kết quả đạt được hay không đạt được, từ đó làm cơ sở pháp lý cho việc công nhận thỏa thuận.

Đặc điểm nổi bật của biên bản hòa giải dân sự là tính khách quan, trung thực, đầy đủ thông tin về người tham gia, nội dung tranh chấp, các lời trình bày và quan điểm của hòa giải viên. Nếu đạt được thỏa thuận, biên bản có giá trị như một hợp đồng dân sự, được pháp luật bảo đảm thực hiện. Ngược lại, nếu hòa giải không thành, biên bản vẫn là căn cứ để khởi kiện sau này. Tùy theo từng lĩnh vực, sẽ có các mẫu biên bản hòa giải riêng như hòa giải đất đai, hôn nhân gia đình hay thương mại.

Căn cứ pháp lý về hòa giải dân sự

Bộ luật Dân sự 2015

Bộ luật Dân sự 2015 là một trong những căn cứ pháp lý quan trọng khi giải quyết các quan hệ dân sự. Các bên có quyền tự thỏa thuận để xác lập, thực hiện và chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự nếu thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội.

Vì vậy, đối với hòa giải tranh chấp dân sự ngoài Tòa án, nội dung thỏa thuận cần bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật và không xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.

Bộ luật Tố tụng dân sự 2015

Nếu hòa giải được tiến hành trong quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án, việc hòa giải phải tuân thủ các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Trường hợp các bên thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết toàn bộ vụ án và đáp ứng điều kiện luật định, Tòa án có thể ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự. Đây là trường hợp cần phân biệt với mẫu biên bản hòa giải dân sự do các bên tự lập ngoài Tòa án.

Luật Hòa giải ở cơ sở 2013

Nếu việc hòa giải được thực hiện thông qua hòa giải viên ở cơ sở đối với những mâu thuẫn, tranh chấp thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở, cần xem xét Luật Hòa giải ở cơ sở 2013 và các quy định hướng dẫn có liên quan.

Không nên đồng nhất hòa giải dân sự, hòa giải ở cơ sở và hòa giải tại Tòa án, vì mỗi hình thức có phạm vi và trình tự pháp lý khác nhau.

Mẫu biên bản hòa giải dân sự tham khảo

CƠ QUAN/ĐƠN VỊ/ TỔ CHỨC: …………………………………
Số: ……/BB-HGDS

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

BIÊN BẢN HÒA GIẢI DÂN SỰ

Hôm nay, vào lúc …… giờ …… phút, ngày …… tháng …… năm ……, tại …………………………………, chúng tôi tiến hành hòa giải đối với vụ việc giữa các bên:

BÊN A: …………………………………
Ngày, tháng, năm sinh: …………………………………
Số CCCD/CMND: …………………………………
Địa chỉ: …………………………………
Số điện thoại: …………………………………

BÊN B: …………………………………
Ngày, tháng, năm sinh: …………………………………
Số CCCD/CMND: …………………………………
Địa chỉ: …………………………………
Số điện thoại: …………………………………

NGƯỜI TIẾN HÀNH HÒA GIẢI: …………………………………
Chức vụ/Tư cách: …………………………………
Đơn vị/Tổ chức: …………………………………

Nội dung vụ việc

Vấn đề phát sinh giữa các bên:

…………………………………………………………

…………………………………………………………

…………………………………………………………

Nguyên nhân phát sinh tranh chấp/bất đồng:

…………………………………………………………

…………………………………………………………

Ý kiến của Bên A:

…………………………………………………………

…………………………………………………………

Ý kiến của Bên B:

…………………………………………………………

…………………………………………………………

Ý kiến của người tiến hành hòa giải:

…………………………………………………………

…………………………………………………………

Nội dung các bên thỏa thuận

Sau khi trao đổi, các bên thống nhất giải quyết vụ việc như sau:

1. …………………………………………………………
2. …………………………………………………………
3. …………………………………………………………

Về tài sản, tiền hoặc nghĩa vụ phải thực hiện, nếu có:

…………………………………………………………

…………………………………………………………

Thời hạn thực hiện thỏa thuận:

…………………………………………………………

Phương thức thực hiện:

…………………………………………………………

Trách nhiệm của Bên A:

…………………………………………………………

Trách nhiệm của Bên B:

…………………………………………………………

Các nội dung khác:

…………………………………………………………

Kết quả hòa giải

Các bên xác nhận đã tự nguyện trao đổi, thống nhất các nội dung nêu trên và cam kết thực hiện đúng thỏa thuận.

Trường hợp các bên không thỏa thuận được:

…………………………………………………………

…………………………………………………………

Biên bản được lập thành …… bản có nội dung và giá trị như nhau, mỗi bên giữ …… bản.

Các bên đã đọc lại toàn bộ nội dung biên bản, xác nhận nội dung được ghi nhận là đúng với kết quả hòa giải và cùng ký tên dưới đây.

………, ngày …… tháng …… năm ……

BÊN A
(Ký, ghi rõ họ tên)

…………………………

BÊN B
(Ký, ghi rõ họ tên)

…………………………

NGƯỜI TIẾN HÀNH HÒA GIẢI
(Ký, ghi rõ họ tên)

…………………………

NGƯỜI THAM GIA/NGƯỜI LÀM CHỨNG
(Nếu có)

…………………………

Mẫu biên bản hòa giải dân sự chuẩn theo Mẫu số 34-DS (Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP)

Mẫu biên bản hòa giải dân sự được ban hành kèm theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao (Mẫu số 34-DS) là mẫu chuẩn áp dụng thống nhất. Cấu trúc mẫu bao gồm các mục chính:

1. Quốc hiệu và tiêu ngữ: Được ghi phía trên cùng, thể hiện tính trang trọng.
2. Tên biên bản: Ghi rõ "BIÊN BẢN HÒA GIẢI" cùng số hiệu và trích yếu vụ việc.
3. Thời gian, địa điểm: Ghi chính xác ngày, tháng, năm và nơi tiến hành hòa giải.
4. Thành phần tham dự: Liệt kê hòa giải viên, các đương sự, người đại diện, phiên dịch viên nếu có, người làm chứng.
5. Nội dung vụ việc: Tóm tắt yêu cầu khởi kiện, ý kiến của các bên, các tài liệu chứng cứ được xuất trình.
6. Diễn biến hòa giải: Phản ánh quá trình trao đổi, đề xuất của hòa giải viên, quan điểm và thỏa thuận của các bên.
7. Kết quả hòa giải: Ghi rõ đạt được thỏa thuận hoặc không. Nếu đạt, nêu chi tiết thỏa thuận; nếu không, ghi lý do.
8. Chữ ký: Của hòa giải viên, đương sự, các thành viên tham dự; nếu có người không ký thì ghi nhận lý do.

Việc tuân thủ mẫu giúp biên bản có giá trị pháp lý cao, hạn chế tranh chấp về nội dung.

Hướng dẫn chi tiết cách ghi nội dung biên bản hòa giải dân sự

Để biên bản hòa giải dân sự hợp lệ và chính xác, cần thực hiện theo các bước:

Bước 1 – Ghi thông tin chung: Dùng mẫu giấy in, điền quốc hiệu, tiêu ngữ, tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền, địa chỉ, số điện thoại liên hệ.

Bước 2 – Ghi thời gian, địa điểm: Không bỏ trống; nếu hòa giải tại trụ sở thì ghi cụ thể phòng họp; nếu ngoài trụ sở, ghi rõ địa chỉ.

Bước 3 – Xác định thành phần tham dự: Ghi đầy đủ họ tên, ngày sinh, nơi cư trú của từng đương sự; nếu có người chưa thành niên hoặc người mất năng lực hành vi thì cần có người đại diện hợp pháp.

Bước 4 – Trình bày nội dung tranh chấp: Tóm tắt ngắn gọn, trung thực nguồn gốc tranh chấp, các lời trình bày của nguyên đơn, bị đơn. Lưu ý dùng ngôn ngữ pháp lý rõ ràng, không chỉnh sửa ý kiến của các bên.

Bước 5 – Ghi kết quả hòa giải: Nếu các bên thống nhất thì ghi cụ thể phương thức giải quyết, thời hạn thực hiện. Nếu không thống nhất, phải lập biên bản hòa giải không thành ở cơ sở kèm theo lời giải thích của hòa giải viên. Sau đó, hướng dẫn các bên làm đơn khởi kiện.

Bước 6 – Kiểm tra và ký tên: Rà soát toàn bộ nội dung trước khi ký. Mỗi người tham dự phải ký, ghi rõ họ tên; hòa giải viên đóng dấu nếu có. Không được tẩy xóa; mọi sửa chữa phải được xác nhận.

Câu hỏi thường gặp về biên bản hòa giải dân sự

Ai có thể tiến hành hòa giải dân sự?

Tùy hình thức hòa giải, người tiến hành có thể là chính các bên, người được các bên lựa chọn hoặc chủ thể có thẩm quyền theo cơ chế hòa giải tương ứng.

Hòa giải dân sự có bắt buộc phải có người thứ ba không?

Không phải mọi trường hợp đều bắt buộc. Các bên có thể tự thương lượng; nếu cần, có thể nhờ người khác hỗ trợ hòa giải theo hình thức phù hợp.

Hòa giải thành có cần chữ ký của các bên không?

Nên có chữ ký của các bên để xác nhận nội dung thỏa thuận. Nếu một bên không ký thì cần xác định nguyên nhân và cách xử lý phù hợp với hình thức hòa giải đang thực hiện.

Biên bản hòa giải dân sự có thể viết tay không?

Có thể trong trường hợp pháp luật không yêu cầu hình thức đặc biệt. Tuy nhiên, nội dung cần rõ ràng, đầy đủ và có chữ ký xác nhận của những người liên quan.

Có thể dùng biên bản hòa giải để yêu cầu bên kia thực hiện nghĩa vụ không?

Biên bản có thể là tài liệu chứng minh nội dung các bên đã thỏa thuận. Khả năng yêu cầu thực hiện hoặc cưỡng chế thực hiện còn phụ thuộc vào tính chất thỏa thuận và cơ chế pháp lý áp dụng.

Hòa giải tranh chấp đất đai có dùng mẫu này được không?

Không nên sử dụng máy móc. Tranh chấp đất đai có những quy định riêng về hòa giải và thủ tục giải quyết tranh chấp. Cần xác định đúng loại tranh chấp và cơ quan, chủ thể tiến hành hòa giải trước khi lựa chọn mẫu.

Biên bản hòa giải dân sự có cần công chứng không?

Không phải mọi biên bản hòa giải đều phải công chứng. Tuy nhiên, nếu nội dung thỏa thuận liên quan đến giao dịch mà pháp luật yêu cầu công chứng hoặc chứng thực thì các bên vẫn phải thực hiện đúng hình thức bắt buộc đó.

Biên bản hòa giải ly hôn có khác biệt gì?

Trong các vụ việc hôn nhân gia đình, biên bản hòa giải ly hôn cần ghi chi tiết về con chung, tài sản chung, nợ chung; phương án chia sẻ quyền nuôi con và cấp dưỡng. Luật đặc thù này đòi hỏi biên bản phải thể hiện rõ sự tự nguyện và lợi ích của trẻ.

Kết luận

Biên bản hòa giải dân sự đóng vai trò then chốt trong việc giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, tiết kiệm thời gian và chi phí. Việc nắm vững mẫu biên bản, cách ghi chuẩn xác giúp các bên đạt được thỏa thuận bền vững, tránh kiện tụng kéo dài. Trong trường hợp cần sử dụng mẫu biên bản hòa giải dân sự chuẩn, đừng quên tham khảo thêm các mẫu khác có liên quan tại thư viện của chúng tôi. Người dùng có thể tải về và sử dụng trực tiếp, giúp công việc hành chính, pháp lý trở nên dễ dàng.

Hãy truy cập Mẫu Biên Bản ngay hôm nay để sở hữu bộ tài liệu biên bản chuyên nghiệp, đầy đủ và mới nhất. Chúng tôi cung cấp đa dạng mẫu biên bản cho mọi nhu cầu, đảm bảo độ chính xác, giúp bạn tiết kiệm thời gian và công sức.